Beestjes en ongedierte

In rieten daken kunnen verschillende soorten dieren en insecten voorkomen. Niet al deze soorten veroorzaken schade; sommige zijn slechts tijdelijk aanwezig.

Op deze pagina vind je de volgende typen ongedierte: stofluizen, wespen, kevers, vogels en steenmarters.

 

Stofluizen

In meer dan 95% van de gevallen gaat het om stofluizen. Bij nieuwe of vernieuwde rieten daken kan soms overlast ontstaan door kleine insecten, meestal stofluizen. Dit komt vooral voor wanneer een woning nog veel bouwvocht bevat of wanneer het natuurlijke evenwicht rond de woning tijdelijk is verstoord. Hoewel stofluizen ook bij andere daktypen voorkomen, kunnen ze zich in riet beter schuilhouden, waardoor de overlast vaak langer merkbaar is.

De aanwezigheid van stofluizen zegt niets over de kwaliteit van het gebruikte riet. De insecten kunnen al in kleine aantallen aanwezig zijn in het riet of in de omgeving van de woning en profiteren tijdelijk van vochtige omstandigheden. Naar schatting krijgt 5 tot 10% van de nieuwe rieten daken hiermee te maken.

De overlast is vervelend, maar stofluizen veroorzaken geen schade aan het dak en vormen geen gevaar voor mens of dier. Over tijd neemt de overlast vanzelf af naarmate de woning verder uitdroogt en het natuurlijke evenwicht zich herstelt. Dit kan enkele jaren duren want pas na een jaar of 2 is alle bouwvocht uit het huis verdwenen.

Wat u tegen de overlast kunt doen, is beperkt. Regelmatig stofzuigen en het schoonhouden van kozijnen en vensterbanken helpt vaak het meest. Bij ernstige overlast kan een professioneel bestrijdingsbedrijf worden ingeschakeld, maar ook dan is bestrijding meestal een tijdelijke oplossing. Op termijn verdwijnen de stofluizen vanzelf.

Bron: kad.nl (2026)

 

Wespen

Wespen kunnen in de zomer veel overlast veroorzaken, vooral wanneer zij een nest bouwen in of rond een rieten dak. Naast hinder door grote aantallen wespen kunnen nesten ook lichte schade aan het riet veroorzaken. Helemaal voorkomen is niet mogelijk, maar u kunt de kans wel verkleinen door kieren en openingen af te dichten, ventilatiegaten af te schermen met gaas, afvalbakken schoon te houden en rottend fruit tijdig op te ruimen. Controleer daarnaast in het voorjaar regelmatig uw woning en tuin op beginnende nesten. De kans op overlast door wespen is bij riet niet groter dan bij daken met een pannendak.

Ziet u veel wespen rond dezelfde plek vliegen, dan kan er sprake zijn van een wespennest. Laat dit verwijderen door een professionele ongediertebestrijder of informeer bij uw gemeente naar de mogelijkheden. Ga niet zelf aan de slag, omdat wespen agressief kunnen reageren wanneer hun nest wordt verstoord.

 

Kevers

Vochtminnende kevers zijn kleine kevers die vooral voorkomen op plekken waar veel vocht en schimmel aanwezig zijn. Bekende soorten zijn de schimmelkever en de behaarde schimmelkever. In de natuur zijn deze kevers heel algemeen, maar ze kunnen ook in grote aantallen voorkomen in gebouwen met vochtproblemen. Een vochtig rieten dak vormt daarbij een aantrekkelijke leefomgeving. De volwassen kevers zijn bruin van kleur en meestal tussen de 1 en 5 millimeter groot. De larven zijn ongeveer even groot, maar hebben een geelwitte kleur. Ze voeden zich voornamelijk met schimmels die groeien op vochtig organisch materiaal.

Vochtminnende kevers komen vaak voor in beschimmeld hooi, rottende bladeren, vochtige kelders, stallen, schuren en op vochtige muren. Ook in rieten daken kunnen zij zich ontwikkelen wanneer het riet langdurig vochtig blijft. De aanwezigheid van deze kevers wijst vaak op een vochtprobleem of schimmelvorming.

De ontwikkeling van ei tot volwassen kever verloopt via vier stadia: ei, larve, pop en kever. Bij gunstige omstandigheden, zoals een hoge luchtvochtigheid en temperaturen tussen 17 en 20 graden Celsius, kan deze ontwikkeling binnen enkele weken plaatsvinden. Het voorkomen van vocht en schimmel is daarom de beste manier om overlast door deze kevers te beperken.

Vochtminnende kevers kunt u het beste bestrijden door de oorzaak aan te pakken. Zorg voor een droog dak en verwijder plekken waar vocht en schimmel ontstaan. Hierdoor verdwijnen de kevers meestal vanzelf. Het gebruik van bestrijdingsmiddelen is vaak niet nodig.

Bron: wikipedia.nl (2026)

 

Vogels (houtduiven, eksters, kauwen)

Een veelvoorkomend probleem bij rieten daken is dat vogels rietstengels uit het dak trekken. Vooral in het voorjaar gebruiken vogels het riet als nestmateriaal. De meest voorkomende veroorzakers zijn houtduiven, eksters en kauwen. Zij trekken vaak riet weg net onder de nok, omdat de stengels daar korter zijn en minder stevig vastzitten.

Wanneer vogels steeds op dezelfde plek riet verwijderen, kan het overgebleven riet los komen te zitten en krijgt u last van een “vogelgaatje”.  Daardoor kan een hele bos riet naar beneden zakken. Hoewel dit er vaak ernstig uitziet, blijft de daadwerkelijke schade meestal beperkt. Ook zal het dak waterdicht blijven bij de meeste gevallen.  

Om schade te voorkomen kan een rietdekker gaas aanbrengen onder de nokvorst. Dit maakt het voor vogels veel moeilijker om rietstengels uit het dak te trekken. Ontstaan er toch kale plekken, dan is het verstandig deze zo snel mogelijk te laten herstellen.

Soms blijven dezelfde vogels voor overlast zorgen, ondanks preventieve maatregelen. Dit komt vooral voor bij eksters. In zulke gevallen kan het nodig zijn de vogels te verplaatsen. Een Belgische rietdekker die regelmatig met eksterschade te maken kreeg, stelde zijn klanten een vangkooi beschikbaar. Volgens hem verdwenen de problemen daarmee vrijwel volledig. Het wegvangen en elders loslaten van de vogels heeft daarbij meestal de voorkeur. Ook een lokale jager kan soms helpen bij het vinden van een passende oplossing.

 

Bron: kennis.cultureelerfgoed.nl (2026)

 

Marters

In de afgelopen tien jaar zijn steeds meer gevallen bekend geworden van schade aan rieten daken door boom- en steenmarters. Steenmarters komen in Nederland steeds vaker voor, ook in de buurt van woningen en gebouwen, omdat zij zich goed aanpassen aan een omgeving waar mensen wonen. De dieren zijn vooral actief in de schemering, avond en nacht. Hun voedsel bestaat onder meer uit muizen, ratten, vogels, eieren en insecten.

De steenmarter speelt een nuttige rol in de natuur doordat hij helpt bij het bestrijden van knaagdieren. Daarom is het dier in Nederland wettelijk beschermd. Het is niet toegestaan steenmarters te vangen, doden of hun rust- en verblijfplaatsen te verstoren zonder de benodigde toestemming. Ervaart u overlast, dan is het belangrijk om eerst preventieve maatregelen te nemen om de woning of het gebouw ontoegankelijk te maken voor marters.

Rieten daken kunnen gevoelig zijn voor steenmarterschade. De dieren kunnen zich door het riet heen werken of bestaande openingen vergroten om een schuilplaats te maken. Ook jonge steenmarters kunnen tijdens het spelen schade veroorzaken. Het alleen dichten van gaten is vaak niet voldoende, omdat de dieren nieuwe openingen kunnen maken.

De beste aanpak is daarom om te voorkomen dat steenmarters toegang krijgen tot het dak. Dit kan bijvoorbeeld door kwetsbare delen van het dak af te schermen met fijnmazig roestvrijstalen gaas, schrikdraden toe te passen of de woning zo veel mogelijk marterdicht te maken. Let daarbij vooral op aansluitingen tussen dak, gevel en dakbeschot, omdat zelfs kleine openingen voldoende kunnen zijn voor een steenmarter om binnen te komen.

Alternatieve middelen, zoals geluidsbronnen of radio's, hebben meestal slechts tijdelijk effect omdat steenmarters hier snel aan wennen. Bouwkundige maatregelen zijn daarom op de lange termijn het meest effectief. Blijft de overlast ondanks deze maatregelen bestaan, neem dan contact op met de provincie of een gespecialiseerd bedrijf. Eventuele verjaging of andere maatregelen mogen alleen plaatsvinden binnen de wettelijke regels die gelden voor beschermde diersoorten.

 

Bron: zwartsluisactueel.nl (2026)

 

Heeft u vragen over ongedierte in een rieten dak? Neem dan altijd contact op met een vakbekwaam rietdekker, bij voorkeur een die is aangesloten bij de Vakfederatie Rietdekkers. Deze kan de situatie het beste beoordelen en u adviseren over een passende aanpak want hij is de echte deskundige over alle vragen rond uw rieten dak.